In België werkt woningmarkt wel

Formerende partijen zouden voor oplossingen ook eens naar het buitenland moeten kijken. De woningmarkt van België is een lichtend voorbeeld.

Een vrijstaand huis met royale tuin voor onder de drie ton? In Nederland hoef je het niet te proberen, maar in België wel. De huizenprijzen zijn er stukken lager dan hier (gemiddeld 206.000 euro) en ook nog eens verrassend stabiel.

Als een van de weinige landen in Europa zijn de prijzen er in 2009 nauwelijks gedaald (0,3 procent). Dit jaar stijgen de prijzen zelfs alweer, zo verwacht makelaarsverbond Era.

Dat heeft veel te maken met de honkvastheid van Belgen, emotioneel verknocht als ze zijn aan hun huizen, die ze vaak zelf bouwen. ?Of zoals de bekende Vlaamse econoom Geert Noels het stelt: ‘Belgen zijn met een baksteen geboren in de maag.’

Bovendien is verhuizen duur, door de hoge overdrachtsbelasting. ‘Kosten zijn zo’n 15 procent van de koopsom ten opzichte van 10 procent in Nederland’, zegt Iain Cok, bestuurder van Era. Dat verhindert overigens niet dat het huizenbezit in België zo’n 10 procent hoger ligt dan hier.

Tophypotheek
Maar honkvastheid en hoge kosten zijn slechts een deel van de verklaring voor de rustige markt, legt Noels uit. Ook van belang is dat de hypotheekrenteaftrek in 2005 aan banden is gelegd (zie kader). Door de beperkte fiscale mogelijkheden is er geen stimulans om je als huizenbezitter vol te pompen met schulden. Voor het woord tophypotheek is geen Vlaams equivalent.

‘Belgische banken hebben een defensieve houding’, vervolgt de econoom. ‘Aflossingsvrije hypotheken bestaan niet, net als beleggingshypotheken. Problemen met woekerpolissen spelen daarom niet. Ook zijn er scherpe normen voor de hoogte van de lening ten opzichte van je inkomen. En leningen hebben heel lang een looptijd van korter dan 20 jaar gehad. Bij langere looptijden zie je vaak hogere prijzen.’

Cook ziet ook een conservatievere hypotheekmarkt. ‘Er is minder race om de klant. 95 procent van de hypotheken wordt direct door de bank verkocht, tussenpersonen spelen nauwelijks een rol. Die mogen wettelijk ook geen percentage vragen van de lening zoals in Nederland gebruikelijk is.’

Over het Nederlandse systeem ?is Noels niet erg enthousiast. ‘De hypotheekrentaftrek heeft alleen gezorgd voor sterke prijsstijgingen, waardoor mensen meer moeten lenen en de koopkracht afneemt. Het beleid heeft zijn doel volledig voorbijgestreefd.’

Inwoners van Belgische grensstreken kunnen erover meepraten. Daar kopen Nederlanders met Nederlandse aftrek veel huizen, die daardoor voor Belgen onbereikbaar zijn. Niet tot vreugde van de inwoners, zegt Cook. ‘Ze zijn die Nederlanders liever kwijt dan rijk.’

Bron: deondernemer.nl